Trong một thời gian dài, dù cải cách hành chính được chọn là khâu đột phá để phát triển, song Việt Nam lại tỏ ra lúng túng trong việc tìm ra khâu đột phá trong cải cách hành chính. Với Đề án 30, cải cách thủ tục hành chính đã được chọn là đòn bẩy cho tiến trình cải cách hành chính. Đây chính là bước đột phá của đột phá trong quá trình cải cách thủ tục hành chính hiện nay của nước ta.

Thủ tướng Chính phủ nhấn nút công bố cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC - Ảnh: Chinhphu.vn

Tổ công tác chuyên trách: Mô hình mới

“Chuyên trách” là yêu cầu được Tổ công tác chuyên trách cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng nhấn mạnh rất nhiều lần khi làm việc với các Bộ, ngành, địa phương. Bởi theo ông Ngô Hải Phan, Tổ phó Thường trực Tổ Công tác, đây là một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Đề án 30 so với các chương trình trước đây.

Sự “chuyên trách” này không chỉ thể hiện ở việc hình thành 88 Tổ công tác (bao gồm Tổ công tác chuyên trách của Thủ tướng Chính phủ và 87 Tổ công tác thực hiện đề án 30 của 24 bộ, ngành và 63 địa phương), đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh thành.

Ngay trong từng Tổ công tác, yêu cầu được đặt ra là phải có một Tổ phó chuyên trách và tùy theo khối lượng thủ tục mà các đơn vị phải bố trí số thành viên chuyên trách phù hợp.

Việc thành lập các Tổ công tác gắn với bộ máy Văn phòng, do các Chánh Văn phòng làm Tổ trưởng cũng được nhiều chuyên gia đánh giá cao. Bản thân người đứng đầu Chính phủ cũng nhận định, trong nhiều năm, vấn đề cải cách hành chính được tiến hành trong sự lúng túng, chỉ đến khi giao cho Văn phòng Chính phủ, bế tắc mới được tháo gỡ.

Đánh giá tổng thể, theo ông Ngô Hải Phan, việc hình thành mô hình Tổ công tác chuyên trách đã bảo đảm tốt khâu kiểm soát đối với toàn bộ quá trình tổ chức triển khai, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, và sẵn sàng cho việc đảm trách nội dung công việc sau khi Nghị định kiểm soát thủ tục hành chính chính thức có hiệu lực.

Đề án 30 gây ấn tượng mạnh mẽ cho người dân và doanh ghiệp

 “Không tiếp nhận kết quả rà soát thủ tục hành chính của những Bộ, ngành, địa phương không đạt chỉ tiêu được giao, rà soát hình thức, kém chất lượng và yêu cầu rà soát lại cho đến khi đạt chỉ tiêu và chất lượng" (yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ tại văn bản số 2347/TTg-TCCV ngày 30/11/2009).
 
Một điểm đáng chú ý nữa trong cách làm của Đề án 30 là huy động sự tham gia của người dân và doanh nghiệp, những người trực tiếp chịu tác động của thủ tục hành chính. Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Tổ công tác chuyên trách cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ là bộ phận độc lập, trực tiếp tiếp nhận kết quả rà soát từ cả hai phía (người dân, doanh nghiệp và cơ quan hành chính nhà nước).

Còn nói như ông Ngô Hải Phan thì Tổ công tác phải “nghe hai tai”, bởi sự đánh giá của cơ quan hành chính nhà nước về các thủ tục bao giờ cũng mang tính chủ quan nhất định.

Đề án 30 gây được những ấn tượng mạnh mẽ với người dân và doanh nghiệp bởi tính cụ thể của nó. Không chỉ cụ thể ở mục tiêu (đơn giản hóa tối thiểu 30%), Đề án còn sử dụng những biểu mẫu để đưa ra các tiêu chí rà soát cụ thể nhằm thu thập các bằng chứng định lượng và định tính về những khó khăn, vướng mắc của thủ tục hành chính.

Trong khi mục tiêu đơn giản hóa tối thiểu 30% được đảm bảo bằng việc trở thành “chỉ tiêu” của các Bộ, ngành, thì việc đưa các biểu mẫu lên trang thông tin điện tử của các Bộ, ngành cùng kết quả thống kê các thủ tục hành chính là cơ chế để đảm bảo cho sự tham gia của người dân và doanh nghiệp.

Theo ông Vũ Anh Dũng, Trưởng Ban hội viên và đào tạo, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các biểu mẫu rà soát của Đề án 30 là “bảo bối” của doanh nghiệp trong việc cải cách các thủ tục hành chính đang là "rào cản" đối với cộng đồng doanh nghiệp hiện nay.

Những thành tựu chưa từng có

Tháng 10/2009, Tổ công tác chuyên trách đã trình Thủ tướng Chính phủ công bố Bộ cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính tại 4 cấp chính quyền và công khai trên mạng internet toàn cầu, với trên 5.700 thủ tục hành chính, trên 9.000 văn bản quy định và trên 100.000 biểu mẫu thống kê thủ tục hành chính.

Tại buổi công bố, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đánh giá, sau 64 năm giành chính quyền, lần đầu tiên chúng ta đã thiết lập và công bố công khai được bộ cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý nhà nước liên quan đến người dân và doanh nghiệp.

Đi liền với đó, đã chuẩn hóa thu gọn từ 10.000 bộ thủ tục cấp xã, 700 bộ thủ tục hành chính cấp huyện xuống còn 63 bộ thủ tục hành chính cấp xã và 63 bộ thủ tục hành chính cấp huyện tại 63 tỉnh thành.

Kết thúc năm 2009, dù giai đoạn 2 (giai đoạn rà soát) chưa kết thúc, song những tín hiệu khả quan đã xuất hiện, khi nhiều Bộ, ngành đã khẳng định sẽ vượt mức chỉ tiêu tối thiểu 30%. Chẳng hạn, Bộ Tài chính đề xuất bỏ 2 thủ tục và sửa đổi 22 thủ tục trong số 44 thủ tục hành chính được ưu tiên rà soát thuộc lĩnh vực Hải quan...

Tuy nhiên, thành tựu của cải cách hành chính trong năm qua không chỉ là những con số mà còn là niềm tin của người dân và doanh nghiệp. Điều này là hết sức có ý nghĩa, nếu như nhìn lại thời điểm năm 2006, khi tổng kết 5 năm (2001-2005) thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước, một cán bộ Bộ Nội vụ đã nhận định cải cách hành chính là “một cuộc cách mạng gian nan”.

Năm 2010 sẽ quyết định thành công của Đề án 30, với việc hoàn thành giai đoạn rà soát các thủ tục, giai đoạn được đánh giá là “linh hồn” của Đề án và từ đó, thực thi các phương án đơn giản hóa. Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, của người đứng đầu Chính phủ và với những cách làm mới, chúng ta có thể tin tưởng vào thành công của Đề án 30 trong năm mới.

(Theo chinhphu.vn)