Thành công trong cải cách hành chính tại Anh qua chương trình One In - One Out (Một vào - Một ra)

26/11/2014

Chương trình cải cách One In - One Out của Anh đã mang lại nhiều thành công lớn, được ghi nhận và đánh giá cao không chỉ trong giới kinh doanh tại Anh mà cả giới kinh doanh nước ngoài. 

 

 

Hạn chế tối đa việc ban hành quy định hành chính

Trên cơ sở đánh giá thực trạng về quy định hành chính, Chính phủ Anh nhận thấy một số quy định hành chính là không hiệu quả và không cần thiết. Việc tuân theo những quy định này khiến giới doanh nghiệp tốn nhiều chi phí, thời gian và phần nào gây trở ngại cho tăng trưởng kinh tế. Thói quan liêu hành chính cũng làm cho hoạt động của các tổ chức cộng đồng và tổ chức từ thiện trở nên khó khăn hơn thông thường. Với mong muốn đảm bảo các quy định hành chính ban hành ra là công bằng, có hiệu quả; đảm bảo sự cân bằng thích đáng giữa quyền lợi, sức khỏe và sự an toàn của người dân, đồng thời giải phóng họ khỏi những quy định hành chính không cần thiết, Chính phủ Anh đã thực hiện nhiều biện pháp như: Giảm quy định hành chính cho các doanh nghiệp nhỏ; giáo dục nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật; rà soát thủ tục hành chính; ban hành chương trình One In - One Out (OIOO - một vào một ra),... trong đó chương trình OIOO được đánh giá là đạt thành công lớn trong kiểm soát việc ban hành quy định hành chính. Mục tiêu của chương trình này nhằm cắt giảm chi phí và thủ tục hành chính trong nền kinh tế, khuyến khích các cơ quan nhà nước chỉ ban hành thủ tục hành chính như là biện pháp cuối cùng khi không có biện pháp phi hành chính nào khác hiệu quả hơn.

Thời gian và phạm vi của chương trình

Chương trình OIOO được thực hiện trong vòng 02 năm từ tháng 01 năm 2011 đến tháng 12 năm 2012. Đặc điểm nổi bật của chương trình OIOO ở chỗ : Với mỗi quy định mới nào mà phát sinh chi phí trực tiếp cho doanh nghiệp kinh doanh hoặc các tổ chức xã hội (In - vào) thì cơ quan nhà nước ban hành quy định đó phải cắt giảm mức chi phí tương đương với mức chi phí vừa phát sinh (Out - ra).

Các cơ quan, tổ chức nằm trong phạm vi của chương trình OIOO bao gồm: Các cơ quan thuộc chính phủ; Các Bộ, ngành trung ương và các đơn vị trực thuộc Bộ, ngành. Chương trình này sẽ chỉ áp dụng với các quy định của Chính phủ Anh mà có tác động đến hoạt động kinh doanh và các tổ chức xã hội dân sự.

Chính phủ Anh cũng loại trừ một số lĩnh vực ra khỏi chương trình này do đặc thù của chúng, như:

(i) Các quy định không tác động đến kinh doanh và các tổ chức xã hội dân sự;

(ii) Các quy định, điều lệ của Liên minh Châu Âu;

(iii) Các cam kết và thỏa thuận quốc tế;

(iv) Cơ quan thuế trung ương và địa phương;

(v) Quy định về thuế - Đây là lĩnh vực được thực hiện bởi Văn phòng cải cách thuế, do đó không thuộc phạm vi của chương trình OIOO;

(vi) Các quy định mang tính khẩn cấp;

(vii) Các quyết định liên quan đến phí tổn;

(viii) Hoạt động thanh kiểm tra đặc biệt;

(ix) Các khoản tiền phạt;

(x) Phí và lệ phí;

(xi) Nghĩa vụ theo hợp đồng;

(xii) Tòa án;

(xiii) Thuế môi trường;

(xiv) Các rủi ro tài chính;

(xv) Các quy định tạm thời có hiệu lực dưới 12 tháng.

Nội dung của chương trình

Trong quá trình làm chính sách, các cơ quan nhà nước sẽ chỉ ra các quy định hành chính ban hành mới và các quy định hành chính sẽ cắt giảm gửi tới Tiểu ban cắt giảm quy định (Reducing Regulation sub-Committee - RRC) để xem xét. Đây là Tiểu ban nội các của các Bộ trưởng. Các biện pháp cho việc cắt giảm quy định nếu không được chỉ rõ thì việc ban hành quy định mới sẽ bị trì hoãn. Để đảm bảo việc triển khai chương trình OIOO được suôn sẻ, các cơ quan nhà nước cần có kế hoạch cắt giảm ngay từ giai đoạn đầu khi lập chương trình ban hành chính sách. Tiểu ban cắt giảm quy định (RRC) là cơ quan chịu trách nhiệm giám sát, đôn đốc, nhắc nhở các cơ quan nhà nước xây dựng quy định hành chính thực hiện theo quy tắc của chương trình OIOO. Đồng thời làm sáng tỏ các đề xuất ban hành mới hoặc cắt giảm quy định hành chính. Tất cả các yêu cầu thẩm định về việc ban hành quy định mới và bãi bỏ quy định cũ sẽ được gửi tới RRC sau khi được gửi đến Ủy ban chính sách về quy định hành chính (Regulatory Policy Committee - RPC) để lấy ý kiến. RPC là một cơ quan đánh giá độc lập được thành lập với trách nhiệm đánh giá việc ban hành quy định hành chính bao gồm xem xét các bản đánh giá tác động, đưa ra ý kiến góp ý thông qua việc nghiên cứu, phân tích những đề xuất về ban hành quy định hành chính mới. Các cơ quan nhà nước chủ trì soạn thảo phải gửi bản đánh giá tác động chính sách tới RPC để lấy ý kiến trước khi gửi tới RRC để thông qua.

Các cơ quan làm chính sách sẽ phải đánh giá tác động cho tất cả các thủ tục hành chính được ban hành mới hoặc đề nghị bãi bỏ. Bản đánh giá tác động này nhằm mục đích giúp các nhà làm chính sách nhìn vào tính hiệu quả tiềm năng của quy định hành chính và chứng minh rằng việc ban hành quy định mới là lựa chọn tốt nhất. Các bản đánh giá tác động sẽ được công bố để bất kỳ ai cũng có thể xem được với mục đích giúp người dân và doanh nghiệp thấy được lý do vì sao chính sách mới được ban hành, ảnh hưởng của chúng đến người dân doanh nghiệp ra sao, chi phí và lợi ích dự tính của chính sách như thế nào. Các bản đánh giá tác động được kiểm tra bởi RPC. Ủy ban này sẽ quyết định bản đánh giá tác động đã được thực hiện chính xác hay chưa và mức độ tin cậy của chúng.          Để đánh giá các đề xuất ban hành quy định mới, RPC sẽ đánh giá trên 03 mức độ, cụ thể:

          (1) Đỏ: Không đạt mục đích, mục tiêu để lấy ý kiến hoặc không tuân thủ đúng nguyên tắc 1 vào 1 ra.

          (2) Vàng: Đạt cơ bản mục tiêu

          (3) Xanh: Không có phàn nàn về vấn đề chất lượng nhưng vẫn có thể đưa ra gợi ý để làm tốt hơn.

          Cuối cùng, các nhà làm chính sách sẽ gửi bản đánh giá tác động này đến RRC để xem xét trước khi trình Hội đồng bộ trưởng thông qua.

          Quy trình kiểm soát việc ban hành quy định của chương trình OIOO như sau:

 

          Để tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, Chính phủ Anh cố định 2 thời điểm mà quy định hành chính mới sẽ có hiệu lực hoặc hết hiệu lực thi hành đó là vào ngày 06 tháng 4 và ngày 01 tháng 10 hàng năm. Việc công bố các quy định hành chính mới sẽ được thực hiện trước hai thời điểm này cùng các lưu ý với mỗi lĩnh vực dành cho các doanh nghiệp.

          Kết quả đạt được

          Trong 02 năm thực hiện chương trình OIOO Chính phủ Anh đã ban hành một loạt các văn bản về: Quy định hành chính mới sẽ được ban hành và bãi bỏ trong vòng 6 tháng, liên tiếp trong 02 năm thực hiện chương trình và danh sách các cơ quan nhà nước chưa đạt mục tiêu đề ra trong mỗi kỳ báo cáo, đồng thời ban hành nhiều văn bản hướng dẫn khác như: Biểu mẫu đánh giá tác động; văn bản hướng dẫn đánh giá tác động cho cơ quan nhà nước; thông báo về các quy định thủ tục hành chính mới....   

          Kết thúc chương trình OIOO, theo báo cáo của RPC, đã tiết kiệm được 836 triệu bảng Anh chi phí hành chính cho các doanh nghiệp. Để tiếp nối những thành công của chương trình này, Chính phủ Anh đã đặt mục tiêu xa hơn và nhanh hơn trong việc giải phóng hoạt động kinh doanh từ gánh nặng hành chính bằng cách áp dụng quy tắc mới, quy tắc One In - Two Out (OITO - một vào hai ra) từ tháng 01 năm 2013 với mục tiêu nửa đầu của năm 2013 sẽ tiếp tục cắt giảm thêm 83 triệu bảng chi phí hành chính nữa.

          Có thể thấy rằng, chương trình OIOO của Anh đã đạt được những thành công lớn, có tác dụng tích cực với nền kinh tế Anh và thay đổi được phần nào văn hóa quản lý của các cơ quan nhà nước. Từ kinh nghiệm của Anh trong chương trình One In - One Out, các quốc gia khác có thể nghiên cứu áp dụng một số biện pháp tại chương trình này để nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động cải cách hành chính tại quốc gia mình./.

 

Tâm Vũ

Cục Kiểm soát thủ tục hành chính