Kết quả cải thiện môi trường kinh doanh 5 tháng đầu năm 2019

03/06/2019

Đây là một trong những nội dung được Bộ Kế hoạch và Đầu tư báo cáo và các thành viên Chính phủ thảo luận tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5 năm 2019.

Ảnh: Hội nghị tập huấn Nghị Quyết số 02-NQ/CP ngày 1/1/2019 của Chính phủ
 
 
5 tháng đầu năm 2019, các bộ, ngành, địa phương đã đạt được một số kết quả trong triển khai Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 01/01/2019 của Chính phủ, cụ thể như sau:

Về ban hành Tài liệu hướng dẫn các bộ chỉ số, chỉ số thành phần
Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Khoa học và công nghệ, Bộ Công Thương, Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành 6/7 bộ tài liệu hướng dẫn các Bộ chỉ số: Môi trường kinh doanh, Năng lực cạnh tranh toàn cầu 4.0, Đổi  mới sáng tạo, Hiệu quả cạnh tranh ngành logistics, Chính phủ điện tử và nhóm chỉ số Công nghệ và Đổi mới sáng tạo theo đánh giá Mức độ sẵn sàng cho sản xuất tương lai. Các tài liệu được đăng tải công khai trên trang thông tin điện tử của các Bộ. Riêng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chưa ban hành Tài liệu hướng dẫn về Năng lực cạnh tranh ngành du lịch. Nghị quyết giao 15 Bộ, cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm đối với 88 chỉ số trọng tâm. Đến hết tháng 5/2019, 07/15 Bộ đã hoàn thành tài liệu hướng dẫn đối với 47/88 chỉ số thành phần, gồm: Kế hoạch và Đầu tư; Khoa học và Công nghệ; Thông tin truyền thông; Công Thương; Tài chính; Giáo dục và Đào tạo; Tư pháp; Ngân hàng Nhà nước; Xây dựng; Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Tuy nhiên chỉ có một số ít Bộ ban hành đầy đủ, đúng hạn (trong quý I năm 2019) các tài liệu hướng dẫn là: Kế hoạch và Đầu tư, Xây dựng, Ngân hàng Nhà nước, Tư pháp, Công Thương. Các bộ chưa hoàn thành là: Giao thông vận tải, Tài nguyên và Môi trường, Lao động, Thương binh và Xã hội, Thanh tra Chính phủ. Việc ban hành chậm hoặc chưa ban hành tài liệu hướng dẫn gây lúng túng và khó khăn cho các bộ, ngành, địa phương khi xây dựng Kế hoạch hành động dẫn tới nội dung Kế hoạch không sát với yêu cầu, chưa đảm bảo tính hiệu quả và hiệu lực thực thi.

Về cung cấp, cập nhật các thông tin cải cách cho Ngân hàng thế giới (WB) để xây dựng Báo cáo môi trường kinh doanh (DB)

Trong tháng 5 năm 2019, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Văn phòng Chính phủ đã chủ động phối hợp với các Bộ, ngành liên quan trực tiếp trao đổi với nhóm chuyên gia Doing Business của Ngân hàng thế giới để cập nhật các nội dung cải cách môi trường kinh doanh của Việt Nam. Những nội dung cải cách của Việt Nam được nhóm chuyên gia đánh giá cao và sẽ được Ngân hàng thế giới kiểm chứng lại trong quá trình điều tra, phân tích dữ liệu để đưa vào đánh giá, xếp hạng trong DB 2020 (dự kiến công bố vào tháng 10/2019). Một số nội dung cải cách đáng chú ý như: Chỉ số Khởi sự kinh doanh chỉ gồm 05 bước thủ tục (Các thành phố lớn đã gộp 04 bước thủ tục gồm cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thông báo mẫu con dấu online, khắc dấu và mở tài khoản ngân hàng) và 08 ngày (Doanh nghiệp mới thành lập có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử online và thủ tục xử lý giảm 07 ngày) thay vì 8 thủ tục, 17 ngày theo đánh giá của WB.Chỉ số Cấp phép xây dựng và các thủ tục liên quan gồm có 08 thủ tục (03 thủ tục cấp Giấy phép xây dựng thực hiện đồng thời với thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy và kết nối cấp thoát nước), thời gian là 67 ngày (Giảm 85 ngày do thực hiện đồng thời 03 thủ tục; ngoài ra việc đăng ký sở hữu tài sản sau hoàn công còn 15 ngày thay vì 30 ngày) thay vì 10 thủ tục và 166 ngày. Một số thủ tục cấp giấy phép theo quy mô của công trình xây dựng đã được phân cấp cho địa phương cũng chưa được WB ghi nhận.Chỉ số Nộp thuế và bảo hiểm xã hội chỉ gồm 5 lần nộp thuế (Thuế thu nhập doanh nghiệp nộp online nên theo cách quy đổi của WB được tính là 01 lần thay vì 05 lần; thuế xăng dầu tính vào giá của xăng dầu nên không tính là 01 lần nộp thuế); số giờ nộp thuế là 129 giờ thay vì 219 giờ (Giảm 90 giờ nộp VAT do hiện tại doanh nghiệp không cần lập bảng kê hóa đơn hàng hóa, dịch vụ mua vào, bán ra) thay vì 10 lần nộp thuế, 219 giờ nộp thuế.

 Về cắt giảm điều kiện kinh doanh
Tính đến tháng 5 năm 2019, các bộ, ngành đã trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền 29 văn bản quy phạm pháp luật để cắt giảm 3.425/6.191 điều kiện kinh doanh, tiết kiệm 5.941.460 ngày công và 893,9 tỷ đồng/01 năm. Nhiều điều kiện kinh doanh không cần thiết, không hợp lý, thiếu rõ ràng đã được cắt giảm. Tuy nhiên, theo phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp, vẫn còn tồn tại nhiều điều kiện kinh doanh không cần thiết, không phù hợp đang là rào cản cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Bộ Công Thương đã phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa lần thứ hai với 202/380 điều kiện kinh doanh đề xuất đơn giản hóa. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã rà soát, đề xuất cắt giảm Danh mục ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện, ban hành tại Phụ lục kèm theo Luật Đầu tư. Theo đó, đề xuất bãi bỏ 22 ngành nghề; sửa đổi 4 ngành nghề và bổ sung 3 ngành nghề (để thống nhất với Luật Thủy sản, Luật Lâm nghiệp và Luật Báo chí). Danh mục này ban hành kèm theo Luật Đầu tư (đang dự thảo sửa đổi), dự kiến thông qua vào kỳ họp Quốc hội tháng 10 năm 2019. Bên cạnh đó, một số Nghị định cắt giảm điều kiện kinh doanh chưa được ban hành, như: Bộ Giao thông vận tải (03 dự thảo Nghị định); Bộ Tài chính (01); Bộ Tư pháp (01);…Hiện mới chỉ một số ít Bộ đăng tải công khai các điều kiện kinh doanh sau khi cắt giảm, như: Y tế, Giáo dục Đào tạo và Xây dựng. Một số Bộ đã ban hành văn bản về Danh mục điều kiện kinh doanh và danh mục mặt hàng quản lý, kiểm tra chuyên ngành sau khi đã cắt giảm (như Bộ Lao động Thương binh và Xã hội,…) nhưng chưa đăng tải công khai; 04 bộ: Công an, Công Thương, Quốc phòng, Thông tin và Truyền thông chưa ban hành văn bản về danh mục điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý….

Về thanh toán không dùng tiền mặt
Các địa phương đã và đang tích cực triển khai các giải pháp áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt, nhất là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Các trường học công lập trên địa bàn Hà Nội đã đồng loạt áp dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt trong thu học phí, được phụ huynh đánh giá cao. Tổng cục Hải quan hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện nộp các khoản vào ngân sách nhà nước bao gồm phí, lệ phí, nộp phạt… bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt hoặc nộp tiền mặt tại ngân hàng thương mại để chuyển nộp vào tài khoản của cơ quan Hải quan tại Kho bạc Nhà nước kể từ ngày 01/4/2019. Các địa phương phối hợp tích cực với các công ty điện lực để vận động cán bộ nhân viên trong đơn vị thanh toán tiền điện bằng các phương thức như: trích nợ tự động, SMS và mobile banking, internet banking, ví điện tử, ủy nhiệm thu/ ủy nhiệm chi và thanh toán trực tuyến trên website của điện lực,...

Nhiệm vụ cải thiện môi trường kinh doanh 7 tháng cuối năm
Các bộ cần khẩn trương ban hành tài liệu hướng dẫn đối với các bộ chỉ số, chỉ số thành phần được giao làm đầu mối và chủ trì, chịu trách nhiệm. Đồng thời, các bộ, cơ quan liên quan cần tập huấn, phổ biến, tuyên truyền các tài liệu hướng dẫn để bộ, ngành, địa phương chủ động cập nhật, bổ sung Kế hoạch, thực hiện nhiệm vụ nhằm cải thiện các chỉ số.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần khảo sát, đánh giá, sớm có báo cáo Thủ tướng Chính phủ mức độ thay đổi và tác động thực chất đối với doanh nghiệp của việc đơn giản hóa điều kiện kinh doanh do các bộ, ngành thực hiện năm 2018. Các bộ đẩy nhanh tiến độ soạn thảo Luật sửa đổi các luật có liên quan trình Chính phủ để trình Quốc hội bãi bỏ, đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh theo phương án đã được phê duyệt; sớm trình các Nghị định cắt giảm điều kiện kinh doanh chưa được ban hành; thực hiện nghiêm Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 13/7/2018 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường cải cách hoạt động kiểm tra chuyên ngành và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thực hiện việc công bố kết quả cắt giảm danh mục hàng hóa, thủ tục kiểm tra chuyên ngành và đơn giản hóa điều kiện kinh doanh cùng lợi ích kinh tế mang lại ngay sau khi các văn bản thực thi phương án cắt giảm, đơn giản hóa được ban hành; công khai danh mục điều kiện kinh doanh, danh mục mặt hàng kiểm tra chuyên ngành thuộc phạm vi quản lý trên Trang tin điện tử của bộ.

Các bộ, ngàh, địa phương cần khẩn trương chỉ đạo thực hiện các giải pháp cho phép người dân, doanh nghiệp nhận và chi trả thanh toán không dùng tiền mặt bằng nhiều phương tiện khác nhau (nhất là trong thực hiện thanh toán dịch vụ như điện, nước, chi trả trợ cấp,…); nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công trực tuyến thuộc thẩm quyền giải quyết ở cấp độ 4. Các bộ, cơ quan liên quan phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư cung cấp, trao đổi thông tin về kết quả cải cách của Việt Nam để Ngân hàng Thế giới xây dựng Báo cáo Môi trường kinh doanh đảm bảo khách quan, chính xác. Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu, đề xuất giải pháp cải cách các quy định về mua sắm tài sản công; Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội nghiên cứu, đề xuất giải pháp cải cách các quy định về thị trường lao động, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong quý III năm 2019 để cải thiện các chỉ số này, phục vụ cho Báo cáo Môi trường kinh doanh năm 2021./.

Nguyễn Thị Trà Lê,
Cục Kiểm soát thủ tục hành chính