Giải pháp cải thiện chỉ số Nộp thuế và bảo hiểm xã hội của Việt Nam trong thời gian tới

27/11/2019

Theo Báo cáo Môi trường kinh doanh (DB2020) của Ngân hàng Thế giới, kết quả chỉ số Nộp thuế và bảo hiểm xã hội  của Việt Nam xếp thứ 109/190, tăng 22 bậc so với năm 2018. Tuy nhiên, xếp hạng này vẫn còn thấp và cần tiếp tục được cải thiện trong những năm tiếp theo.

Ảnh: Thu bảo hiểm xã hội của người lao động. Nguồn: TTXVN
 
 
Kết quả năm 2019
Về số giờ nộp thuế  và bảo hiểm xã hội (BHXH): 384 giờ (trong đó thuế 237 giờ, BHXH 147 giờ). Về chỉ tiêu thời gian nộp thuế theo từng sắc thuế, thuế giá trị gia tăng 125 giờ, thuế thu nhập doanh nghiệp 112 giờ. Toàn bộ những cải cách về cải thiện chỉ số Nộp thuế (giảm 114 giờ) đều là những cải cách của cơ quan thuế, cấu phần BHXH không thay đổi.
Về chỉ tiêu số lần nộp thuế, theo đánh giá năm 2018 là 10 lần (trong đó 09 nộp thuế, 01nộp BHXH), năm 2019 xuống còn 06 lần, giảm 04 lần, theo đó thuế thu nhập doanh nghiệp điện tử được ghi nhận và tính là 01 lần. Về tổng mức thuế suất, năm 2018 tổng mức thuế suất trên lợi nhuận là 37,8% (thuế 13,3%, BHXH 24,5%), năm 2019: Tổng mức thuế suất trên lợi nhuận là 37,6%, giảm 0,2. Về chỉ số Chỉ số sau kê khai (hoàn thuế giá trị gia tăng, thanh/kiểm tra thuế thu nhập doanh nghiệp, năm 2018: Điểm DTF trong DB là 49.08 điểm; năm 2019: Điểm DTF trong DB là 49.1 điểm; không đổi. Chỉ số của cơ quan Thuế từ 96,33% -> 96,3% do giảm thời gian chuẩn bị hồ sơ, tài liệu phục vụ cho thanh tra, kiểm tra thuế. Chỉ số giảm nhẹ nên coi như không đổi.
Nguyên nhân cải thiện chỉ số Nộp thuế vượt chỉ tiêu Chính phủ giao tại Nghị quyết số 02/NQ-CP[1] là do Bộ Tài chính đã chủ động cung cấp các thông tin, bằng chứng về việc cải cách thể chế, chính sách pháp luật về thuế, TTHC thuế và cải cách việc thực thi; đồng thời đã nâng cao chất lượng cán bộ, công chức và đặc biệt là sắp xếp tổ chức bộ máy thuế theo hướng tinh gọn và hiệu quả, qua đó đã tạo sự công khai, minh bạch trong chính sách và thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện TTHC.
  Giải pháp trong thời gian tới
  Việc đánh giá, xếp hạng chỉ số Nộp thuế và bảo hiểm xã hội đã đạt chỉ tiêu của Chính phủ giao tại Nghị quyết số 02/NQ-CP, tuy nhiên xếp hạng này so với các nước trong khu vực vẫn chưa tương xứng. Vì vậy, để tiếp tục cải thiện chỉ số nộp thuế theo yêu cầu của Chính phủ, trong thời gian tới Bộ Tài chính cần tiếp tục chỉ đạo Tổng cục Thuế và các đơn vị có liên quan triển khai các công việc sau:
Thứ nhất, đối với cấu phần Nộp thuế, cần tập trung xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 được Quốc hội khóa XIV thông qua ngày 13/6/2019, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2020; cần triển khai thực thi phương án đơn giản hoá TTHC, giấy tờ công dân liên quan đến quản lý dân cư trong lĩnh vực thuế theo kế hoạch của Bộ Tài chính và Ban chỉ đạo Đề án 896; thực thi các phương án đơn giản hoá 140 TTHC để đáp ứng dịch vụ công trực tuyến cấp độ 3,4 theo theo kế hoạch của Bộ Tài chính trong năm 2019-2020; cần tiếp tục thực hiện các dự án ứng dụng CNTT, đặc biệt là đã đẩy nhanh tiến độ triển khai và mở rộng thực hiện khai thuế qua mạng và nộp thuế điện tử; hóa đơn điện tử có mã xác thực của cơ quan thuế; triển khai hoàn thuế điện tử nhằm thực hiện được các mục tiêu mà Chính phủ đã đặt ra.
Thứ hai, đối với cấu phần Nộp bảo hiểm xã hội, cần tập trung giảm thời gian doanh nghiệp thực hiện các thủ tục liên quan đến nộp bảo hiểm xã hội thông qua các giải pháp mà Bảo hiểm xã hội Việt Nam cần thực hiện, cụ thể như sau: (1) Tiếp tục rà soát để cắt giảm TTHC, biểu mẫu, tiêu thức kê khai trong quy định về nộp bảo hiểm xã hội, quy định rõ ràng các loại giấy tờ, hồ sơ cần lưu giữ tại đơn vị sử dụng lao động để phục vụ cho công tác kiểm tra, thanh tra để đơn vị sử dụng lao động thống nhất thực hiện; (2) đẩy nhanh tiến độ xây dựng và hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, hoàn thiện cơ sở pháp lý phục vụ xây dựng, kết nối, chia sẻ Cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương với Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, trong đó ưu tiên kết nối chia sẻ dữ liệu trong lĩnh vực y tế, thuế, lao động, thương binh và xã hội, tài chính, ngân hàng…; (3) triển khai các dịch vụ công trực tuyến theo từng TTHC, thực hiện thảnh toán điện tử bắt buộc; đẩy mạnh triển khai giao dịch điện tử đối với tổ chức, cá nhân trên các lĩnh vực: thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế, thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội; mở rộng quy mô hạ tầng thiết bị CNTT như máy chủ, lưu trữ, bảo mật… trên nền tảng hạ tầng hiện có và nâng cấp phù hợp với kiến trúc Chính phủ điện tử, bổ sung các ứng dụng nền tảng để sẵn sàng cung cấp các dịch vụ định danh, xác thực, dịch vụ dữ liệu cho quy mô quốc gia; (4) hoàn thiện phần mềm kê khai nộp bảo hiểm xã hội tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong kê khai, kết xuất và chuyển dữ liệu cho cơ quan bảo hiểm xã hội; (5) tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan Bưu điện trong việc tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả TTHC qua dịch vụ bưu chính công ích, đảm bảo hiệu quả, kịp thời, góp phần tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân giảm thời gian giao dịch với cơ quan bảo hiểm xã hội./.
Nguyễn Thị Trà Lê, Cục Kiểm soát thủ tục hành chính

 

[1] - Nâng xếp hạng chỉ số Nộp thuế và Bảo hiểm xã hội lên 30 - 40 bậc; năm 2019 từ 7 - 10 bậc.