Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng – Điểm sáng của Bộ Quốc phòng trong ứng dụng công nghệ thông tin, đơn giản hóa thủ tục hành chính

13/07/2020

Kết quả kiểm tra công tác cải cách hành chính của Ban Chỉ đạo cải cách hành chính của Chính phủ tại Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cho thấy trong giai đoạn 2011-2020 Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng đã kịp thời triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ cải cách hành chính, đặc biệt là công tác cải cách thủ tục hành chính.

Một số kết quả nổi bật
Ngay sau khi có Nghị quyết của Chính phủ, Kế hoạch CCHC của Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng (BĐBP) đã kịp thời xây dựng các kế hoạch, ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị quán triệt, triển khai và tổ chức thực hiện. Bộ Tư lệnh BĐBP, các cơ quan, đơn vị đã thành lập Ban Chỉ đạo CCHC để chỉ đạo, điều hành công tác CCHC đảm bảo kịp thời và lồng ghép nội dung kiểm tra công tác CCHC vào kế hoạch kiểm tra toàn diện của Bộ Tư lệnh.

 
Ảnh: Đồng chí Phó Thủ tướng thường trực chính phủ Trương Hòa Bình, Trưởng ban chỉ đạo CCHC của Chính phủ, Trưởng Ban chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả kiểm tra  tại Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Hải Phòng
 
Từ năm 2011-2020, Bộ Tư lệnh BĐBP tham mưu Bộ Quốc phòng ban hành, trình cấp có thẩm quyền ban hành 23 văn bản QPPL về xây dựng, quản lý, bảo vệ BGQG; rà soát, phân loại trên 2.000 văn bản trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, quản lý, bảo vệ BGQG. qua rà soát đã đề nghị câp có thẩm quyền thay thế 61 văn bản; sửa đổi, bổ sung 27 văn bản; ban hành mới 48 văn bản; rà soát trên 1.500 văn bản hành chính ban hành trong nội bộ BĐBP.
Công tác cải cách TTHC thường xuyên được chú trọng thực hiện, cụ thể: Triển khai có hiệu quả các quyết định của Thủ tướng về thủ tục biên phòng điện tử áp dụng phần mềm xuất nhập cảnh mới kiểm soát xuất nhập cảnh vùng biên giới bằng công nghệ mã vạch đối với khách xuất nhập cảnh tại một số cửa khẩu đường bộ trọng điểm.; chỉ đạo BĐBP các tỉnh, thành tổ chức niêm yết TTHC thuộc phạm vi, thẩm quyền tiếp nhận, giải quyết đã được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng công bố; thực hiện số điện thoại đường dây nóng tiếp nhận phản ánh kiến nghị tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, tránh gây phiền hà; triển khai có hiệu quả việc sử dụng dịch vụ Internet tại 36 cửa khẩu ở các tỉnh, thành phố. Trong tổng số 47 thủ tục biên phòngđang triển khai có 26 TTHC thực hiện theo cách thức thủ công; 21 thủ tục thực hiện điện tử mức độ 3, 4.
Ngày 01/7/2018, BĐBP đã chính thức kết nối Cổng thông tin thủ tục biên phòng điện tử với Cổng thông tin một cửa Quốc gia thực hiện 12 thủ tục biên phòng điện tử tại 34 cảng biển và 02 cảng thủy nội địa. Thông qua kết nối, các đơn vị Biên phòng cửa khẩu được tiếp nhận các thông tin liên quan đến tàu thuyền một cách nhanh chóng và đầy đủ, qua đó kiểm soát chặt chẽ hoạt động của tàu thuyền tại cảng. Tính từ 2014 đến nay, đã có 491 doanh nghiệp đăng ký tham gia thực hiện thủ tục biên phòng điện tử (do Biên phòng cửa khẩu cảng cấp tài khoản truy cập) và hàng nghìn doanh nghiệp đăng ký trên cổng thông tin điện tử quốc gia (do Tổng cục Hải quan cấp tài khoản truy cập).
Bên cạnh đó, BĐBP còn thực hiện thí điểm 08 thủ tục biên phòng điện tử biên giới đất liền trên Cổng thông tin thủ tục biên phòng điện tử tại 05 đơn vị cửa khẩu quốc tế; phối hợp với cơ quan chức năng của Tổng cục Hải quan thông luồng kết nối kỹ thuật 06 thủ tục với Cổng thông tin một cửa quốc gia. Việc triển khai 03 thủ tục cấp tài khoản, hủy tài khoản trên Cổng thông tin điện tử biên phòng của BĐBP hoàn toàn tự động và thuận tiện, theo đó giảm 40 phút/01 phương tiện thời gian chờ hoàn thành thủ tục; tiết kiệm chi phí, thời gian giúp các doanh nghiệp khai thác tối đa công năng của cầu, bến cảng; triển khai 03“Cổng kiểm soát xuất nhập cảnh tự động” gắn với hệ thống camera giám sát, tự động hóa giúp kiểm soát chặt chẽ việc xuất nhập cảnh, đơn giản TTHC và giám sát an ninh, trật tự khu vực cửa khẩu, cảng biển. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ kiểm soát tự động đối với cư dân biên giới tham gia xuất nhập cảnh sử dụng Giấy thông hành và Giấy thông hành xuất nhập cảnh vùng biên giới có dán mã vạch. Qua đó, rút ngắn thời gian làm thủ tục cho mỗi hành khách từ 01 phút xuống còn 15 - 20 giây, giảm cán bộ trực tiếp kiểm soát, đồng thời đảm bảo công khai, minh bạch, tạo được hình ảnh hiện đại của cửa khẩu, từng bước đáp ứng xu thế của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0; triển khai thí điểm cho công dân Việt Nam sử dụng giấy thông hành xuất nhập cảnh qua “Cổng kiểm soát xuất nhập cảnh tự động” tại 03 cửa khẩu Móng Cái/Quảng Ninh, Hữu Nghị/Lạng Sơn, Lào Cai/Lào Cai đạt hiệu quả cao (trung bình hơn 560.000 lượt người/tháng). Hiện nay, đang được tiến hành mở rộng triển khai 17 hệ thống tại 17 đơn vị cửa khẩu trọng điểm tuyến biên giới đất liền; triển khai thực hiện “Một cửa, một điểm dừng” tại cửa khẩu Lao Bảo - Đensavẳn, hiện nay hoạt động ổn định theo đúng cam kết của các bên. Thời gian làm thủ tục của người, phương tiện qua cửa khẩu rút ngắn một nửa so với trước (trước đây người dân phải làm cùng lúc 02 thủ tục là xuất cảnh ở phía Việt Nam và nhập cảnh phía Lào, nay hai nước phối hợp thực hiện thủ tục đồng thời một lần); việc triển khai thực hiện “Kiểm soát xuất nhập cảnh bằng mã vạch” và 10 ngày đóng dấu kiểm chứng một lần tại 18 đơn vị Biên phòng cửa khẩu biên giới đất liền tuyến Việt Nam - Trung Quốc đã rút ngắn thời gian làm thủ tục xuất, nhập cảnh, giảm số lần đóng dấu vào giấy thông hành.
 
Ảnh: Đồng chí Thiếu tướng Lê Đức Thái, Phó Tư lệnh Tham mưu trưởng BĐBP 

Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng đã áp dụng Hệ thống phần mềm quản lý, kiểm soát xuất nhập cảnh theo mô hình tập trung cơ sở dữ liệu tại 117 đơn vị cửa khẩu biên giới đất liền, giúp truy cập dữ liệu và tra cứu về lịch sử xuất nhập cảnh của hành khách tại các cửa khẩu trên toàn quốc và dữ liệu đối tượng quản lý nghiệp vụ được nhanh chóng, chính xác, dữ liệu được liên kết với Cổng thông tin thủ tục biên phòng điện tử đồng thời có khả năng kết nối với các hệ thống khác nhằm phục vụ công tác kiểm soát xuất nhập cảnh và sẵn sàng kết nối với hệ thống dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh của Bộ Công an và Bộ Ngoại giao.
Từ năm 2004, các đơn vị Biên phòng cửa khẩu cảng đã tiến hành cải cách công tác kiểm tra, giám sát biên phòng đối với người, phương tiện ra, vào, hoạt động tại cửa khẩu cảng thực hiện 24/7, chuyển đổi phương thức kiểm tra, giám sát trực tiếp tại tàu sang phương thức kiểm tra, giám sát gián tiếp theo khu vực bằng phương tiện kỹ thuật (hệ thống camera quan sát), kết hợp với biện pháp tuần tra, kiểm soát cơ động, đã tránh gây phiền hà cho phía tàu và phù hợp với chủ trương tinh giản biên chế của Bộ Quốc phòng (trước đây, đối với 01 tàu nước ngoài neo đậu tại cảng, thường bố trí 01 - 02 nhân viên kiểm tra, giám sát trực tiếp tại tàu; thực hiện kiểm tra, giám sát theo khu vực chỉ cần 01 nhân viên có thể đảm nhiệm từ 02 đến 03 tàu). Năm 2019, đã triển khai thí điểm thực hiện kiểm tra, kiểm soát người lên xuống tàu, phương tiện cập mạn tàu nước ngoài, thuyền viên nước ngoài đi bờ bằng công nghệ in mã vạch 2D trên giấy phép, qua đó đã rút ngắn thời gian đăng ký, kiểm soát biên phòng (từ 03 phút/người xuống khoảng 30 giây - 01 phút/người).
Kết quả trên cho thấy, Bộ Tư lệnh BĐBP đã thực hiện thắng lợi mục tiêu cải cách thủ tục biên phòng theo hướng văn minh, hiện đại, chuyển đổi từ thủ tục biên phòng thủ công sang thủ tục biên phòng điện tử. Đây là một trong những yếu tố quan trọng thu hút sự quan tâm, đầu tư vận tải đường biển của các doanh nghiệp trong và ngoài nước, góp phần vào phát triển kinh tế của đất nước.
Công tác hiện đại hóa hành chính được quan tâm thực hiện, ứng dụng mạnh công nghệ vào công tác biên phòng, cắt giảm thay thế các cuộc họp phải triệu tập tập trung bằng các hội nghị trực tuyến; xây dựng các quy chế làm việc, quy chế, quy định, hạn chế hội họp, cơ yếu, thông tin, văn thư cắt giảm giấy tờ, nâng cao trách nhiệm của người chủ trì; triển khai hệ thống quản lý chất lượng phù hợp Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2008 và TCVN ISO 9001:2015 vào các hoạt động liên quan đến giải quyết TTHC trong BĐBP giai đoạn 2014-2018 và đang triển khai giai đoạn 2019-2023 với 46/63 cơ quan, đơn vị; đến nay có 29/46 cơ quan, đơn vị chuyển đổi thành công sang phiên bản TCVN ISO 9001:2015.
Song song với những kết quả nêu trên, Bộ Tư lệnh BĐBP còn triển khai, thực hiện có hiệu quả trên các mặt công tác: Cải cách tổ chức bộ máy hành chính, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, cải cách tài chính công.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác CCHC của Bộ Tư lệnh BĐBP cũng còn tồn tại, hạn chế, cụ thể: Cấp ủy, chỉ huy một số cơ quan, đơn vị còn chưa thật sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát công tác CCHC; việc quán triệt, triển khai các văn bản hướng dẫn của trên về công tác CCHC chưa kịp thời, chưa sát với tình hình thực tế nên kết quả công tác CCHC chưa cao, chưa đều trên các mặt công tác; cơ chế quản lý, điều hành công tác CCHC còn phân tán, thiếu tập trung, thống nhất; công tác tuyên truyền giáo dục, kiểm tra, đôn đốc của cấp ủy, chỉ huy một số cơ quan, đơn vị, nhất là đơn vị cơ sở chưa thường xuyên liên tục; trong công tác cải cách TTHC tại cửa khẩu: Việc áp dụng mô hình “Một cửa một lần dừng” có hạn chế nhất định, do vậy chưa được mở rộng triển khai cho các cửa khẩu khác. Việc áp dụng kiểm soát xuất nhập cảnh bằng mã vạch và triển khai “Cổng kiểm soát xuất nhập cảnh tự động” hiện nay mới thí điểm áp dụng đối với Hộ chiếu, chưa áp dụng đối với Giấy thông hành. Thực hiện thủ tục biên phòng điện tử đối cửa khẩu biên giới đất liền, kết nối Cơ chế một cửa quốc gia mới triển khai thực hiện tại 05 cửa khẩu; việc tổ chức niêm yết, công khai TTHC tại nơi làm thủ tục của một số đơn vị cửa khẩu còn chưa đầy đủ và chưa đúng quy định, chưa phù hợp; trình độ, năng lực một số cán bộ còn hạn chế, nhất là trình độ ngoại ngữ, tin học, pháp luật. Điều kiện cơ sở vật chất chưa đảm bảo dẫn đến việc kết nối liên thông giữa các bộ, ngành còn hạn chế, chưa đồng bộ.
Qua đó, Bộ Tư lệnh BĐBP cũng đã đưa ra phương hướng, nhiệm vụ CCHC giai đoạn 2021-2030, cụ thể: (1) Tổ chức triển khai soạn thảo, rà soát, hệ thống hóa văn bản QPPL; kiểm tra, theo dõi tình hình thi hành pháp luật và công tác CCHC; (2) Triển khai thực hiện thủ tục biên phòng điện tử theo cơ chế một cửa quốc gia trên toàn bộ cửa khẩu biên giới đất liền. Tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị cửa khẩu niêm yết công khai TTHC, số điện thoại đường dây nóng; nghiên cứu cải cách TTHC theo hướng đơn giản hóa, xóa bỏ TTHC không cần thiết, đáp ứng yêu cầu công khai, minh bạch, cắt giảm chi phí tuân thủ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; (3) Hoàn thiện hệ thống chức danh, tiêu chuẩn chức vụ cán bộ; ứng dụng khoa học công nghệ thông tin trong quản lý, bảo vệ BGQG; (4) Tiếp tục rà soát, bổ sung hoàn chỉnh các quy chế quản lý tài chính, tài sản. Thực hiện minh bạch, công khai việc phân bổ ngân sách, trang thiết bị; sử dụng triệt để tiết kiệm, chống lãng phí trong sử dụng ngân sách, tài sản; (5) Tổ chức triển khai thực hiện đề án CCHC của Bộ Quốc phòng và cải cách TTHC trong quản lý, bảo vệ BGQG; (6) Tăng cường công tác tuyên truyền về CCHC; đào tạo cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ CCHC. Thực hiện quy hoạch, xây dựng, quản lý, đầu tư nâng cấp nhà công sở, trang thiết bị, phương tiện.
Nguyễn Thị Bích Ngân,
Cục Kiểm soát thủ tục hành chính